Best van de rest

Crossmoor Golf

Crossmoor Golf
Crossmoor Golf

(1986, Joan Dudok van Heel, uitbreiding 1988 Hans Hertzberger) De 18-holes baan ligt in landschapspark Kempenbroek nabij Weert, een van de weinige stiltegebieden van Nederland.

Lees verder
De natuurlijke begrenzing wordt enerzijds gevormd door het Laurabos, anderzijds door de meanderende Tungelroysche beek. Het meest in het oog springende kenmerk is de grote verscheidenheid aan loof- en naaldbomen, die de baan in elke jaargetijde weer een ander aanzien geeft.

Er zijn in de ogen van het Top 50-panel te veel bomen gepland. Daardoor is de baan minder aantrekkelijk voor het golfspel. En goede speelkwaliteit is gebaat bij licht en luchtcirculatie.

Een van de juryleden vat de mening van het panel goed samen: “De baan ligt op een fraai terrein in een rustige, natuurlijke omgeving. Dit is zoals veel mensen graag golf spelen: zonder lawaai, hinderlijke bebouwing en in een gevarieerd landschap met bos, fraaie solitaire bomen en waterpartijen. De zandhoudende ondergrond op veel plaatsen is ook nog eens ideaal voor een golfbaan. Maar er is ook sprake van gemiste kansen. Het baanontwerp kan veel beter. Nu liggen er hindernissen op verkeerde plaatsen en doen de zichtlijnen niet altijd recht aan het terrein. Er is ook een gebrek aan eenheid in de ontwerpstijl. Daar komt bij dat sommige onderdelen van de baan, zoals tees en bunkers, sleets zijn en om vervanging vragen.”

Crossmoor zou daarom gebaat zijn bij een “refit” onder leiding van een deskundige architect. Het zou de baan aanzienlijk mooier en aantrekkelijker maken dan nu het geval is.

In 2018 is de baan uitgerust met een volledig geautomatiseerd (waterbesparend) beregeningsysteem. Crossmoor is een van de weinige Nederlandse golfbanen met een hotel op de baan.

Golfpark Wilnis (Golfclub Velzijde)

Golfbaan Wilnis Golfpark

(1993 Eschauzier & Thate, 2011 tweede negen en aanpassingen oude negen Jol Golf Design) De 18-holes baan ligt in de polder van het Groene Hart. Het is een baan waar architecten Gerard Jol en Michiel van der Vaart goede nieuwe holes hebben gemaakt en de oude holes op een vakkundige manier hebben opgepept.

Lees verder
Gerard Jol en Michiel van der Vaart hebben van een ietwat saaie 9-holes baan een spannende 18-holes baan gemaakt. Aan het slot van deze operatie zijn de huidige hole 1 en hole 9 aangepakt. Hole 1 helde vroeger sterk naar links waardoor veel spelers de bal richting hole 9 sloegen, wat onveilige situaties opleverde. Hole 9 was de laatste platte hole van Wilnis. Inmiddels zijn beide holes aangepast. Hole 9 is nu een korte maar uitdagende par 5.

Wilnis heeft in het verleden in de Top 50 gestaan, maar de concurrentie is groot en Wilnis wordt op dit moment niet tot de beste 50 18-holes banen gerekend, De baan is echter nog steeds een aanrader.

Architecten Gerard Jol en Michiel van der Vaart in 2019 over Wilnis: “Wilnis is een ‘polderlinksbaan’ die niet makkelijk te temmen is.”

Lees verder
“Na de uitbreiding tot 18 holes in 2011 zijn de oude holes in 2013 volledig herbouwd. Duizenden kubieke meters grond zijn aangevoerd om glooiingen te creëren. Wilnis is een “polderlinksbaan” die niet makkelijk te temmen is. Een pittige test zeker als er een beetje wind staat. Michiels favoriete hole is de par-3 15de, het is een van zijn fraaist ontworpen greencomplexen.” – Gerard Jol en Michiel van der Vaart

Golfpark De Loonsche Duynen

De par-5 derde hole van de Efteling
Hole 3 van Golfpark Efteling

(1995, Donald Steel) De 18-holes baan – voorheen Efteling Golfpark – is prachtig gelegen maar het ontwerp heeft zwakke kanten en het onderhoud is de laatste jaren niet meer zo goed als in het verleden.

Lees verder
De toekomst van de golfbaan is onzeker. Leden van de club hebben in 2019 te horen gekregen dat de baan in 2034 gesloten zal worden.

G&CC Hoenshuis

Golf en Country Club Hoenshuis
G&CC Hoenshuis

(1988, Paul Rolin, aanpassingen Bruno Steensels) De Zuid-Limburgse parkbaan Hoenshuis ligt aan de rand van een heuvellandschap tussen Heerlen en Maastricht. De baan is in de afgelopen jaren sterk verbeterd.

Lees verder
De ligging rond een oude carréboerderij in een zacht glooiend landschap maakt een bezoek aan Hoenshuis aantrekkelijk. Het is een prettige omgeving voor een ronde golf. Er zijn interessante en afwisselende holes, maar Hoenshuis heeft ook holes waar wat op valt af te dingen (denk aan onnodige blinde slagen of bunkers en hindernissen die slecht zichtbaar zijn).

Er is in de loop van de tijd gelukkig wel veel verbeterd aan de baan. Zo is er begroeiing weggehaald waardoor de baan letterlijk en figuurlijk meer lucht is gegeven. Dat is een vooruitgang, maar de zwaktes in het oorspronkelijke ontwerp worden er niet door weggenomen. Hoenshuis heeft daarnaast een extra uitdaging. De baan is aangelegd op löss en dat is bepaald niet de best denkbare ondergrond voor een golfbaan.

In 2011 is Golf & Country Club Hoenshuis opnieuw in handen gekomen van de oorspronkelijke oprichter, de familie Snijders. Sindsdien is er veel geïnvesteerd in de baan en is Hoenshuis sterk verbeterd. Dat geldt voor de baan maar ook voor het clubhuis en de infrastructuur.

De parkland baan, in 1987 ontworpen door golfarchitect Paul Rolin en landschapsarchitect Wiel Snelder. De golftechnische en esthetische verbeteringen gebeuren volgens een meerjaren masterplan van golfbaanarchitect Bruno Steensels en in samenwerking met head pro Iain Forrester, vooraanstaande consultants en gespecialiseerde bedrijven.

Een paar voorbeelden van aanpassingen en verbeteringen in de afgelopen tien jaar:
• De beregeningsinstallatie is vernieuwd en uitgebreid (alle tees, voorgreens en greens).
• Uitbreiding van drainage op fairways en in bunkers.
• Een meerjarig bezandingsprogramma.
• Hole 1, 2 en 18 zijn minder moeilijk geworden en daardoor veel leuker voor spelers van alle niveaus.
• Een aantal holes heeft nieuwe tees gekregen en er zijn bunkeraanpassingen gedaan.
• De green van hole 8 is opnieuw ontworpen. Door grondaankoop kon de fairway worden verbreed.
• Op hole 17 is een nieuwe brug gebouwd, een replica van de Swilcan Bridge in St Andrews. De vijver is dichter bij de green getrokken en daarom meer in het spel.
• In 2020 is de gehele baan doorgezaaid met een nieuwe grassoort. Dit is onderdeel van het streven naar duurzaam onderhoud zonder bestrijdingsmiddelen. Ook is er in de baan veel gerooid en gesnoeid. Hierdoor is er meer licht en luchtcirculatie en is het oorspronkelijke parklandontwerp van de baan is in ere hersteld.

Hoenshuis heeft in het verleden in de Top 50 gestaan.

Golfbaan Het Woold

Golfbaan Het Woold
Golfbaan Het Woold

(2011 Han Wessels) Het Woold is een populaire baan vanwege de mooie natuur, de variatie in holes en de gastvrijheid. Het is hier heerlijk toeven.

Lees verder
Het Woold is een combinatie van bos- en heideholes en holes slingerend langs water. Het ontwerp is niet heel erg sterk, maar Het Woold is een echte aanrader, mede omdat het onderhoud goed is verzorgd. Bovendien: de baan nabij Nationaal Park De Groote Peel is al jaren nummer 1 in een jaarlijkse ranglijst van banen met de beste prijs-kwaliteitverhouding van Leadingcourses.com.

Sinds de opening in 2011 is er een zeer gevarieerde natuur ontstaan met een grote biodiversiteit. De heidevelden zijn volgroeid en staan in de zomer in volle bloei. De aangeplante bomen zijn al op behoorlijke hoogte en de bloemrijke graslanden zijn in het voorjaar al redelijk bloemrijk. In het begin waren er alleen gele en blauwe tees, maar later zijn er nieuwe bijgekomen: wit, blauw en oranje. Zoals gezegd is er veel variatie: sommige holes liggen in een volwassen bos, andere gaan door een heidelandschap en er zijn holes te midden van bloemrijke graslanden en rietvelden rond een meanderende beek. De natuur en de afwisseling in landschap wordt door spelers hoog gewaardeerd.

Recentelijk zijn de carry’s van holes 8, 11 en 15 gewijzigd. De vlakke carry’s zijn omgevormd tot zacht geonduleerde heidegebiedjes die samen met de aangrenzende heide een groter heidegebied vormen. Op hole 5 is ook een dergelijke wijziging uitgevoerd, maar iets ingrijpender, daar is niet alleen de carry maar ook de gehele omgeving van de green met heide omgeven, waardoor op deze par 3 de green en een heel kleine fairway geheel in de heide ligt. Op hole 7 is door de aanleg van een heideheuvel met bunker aan de binnenzijde van de dogleg het spelen via de dogleg dwingender geworden. Het zijn landschappelijke verbeteringen, maar ook een verandering voor het golfspel. Er is niets veranderd aan afstanden en de ligging van de spelonderdelen, maar het is een visuele verandering. Vanaf de tee ervaart de speler een compleet ander beeld. Er ontstaat een “moet” om de juiste balvlucht te slaan waardoor de speler speltechnisch op de proef wordt gesteld.

In de nabije toekomst zullen ook de carry’s op holes 3 en 12 worden omgebouwd tot glooiende heideheuvels die harmonieuzer passen in het reeds gevormde landschap.

In 2022 heeft Het Woold het GEO-Certificaat behaald. In de tekst hieronder vertelt architect Han Wessels over de baan.
“Met de aanleg van de golfbaan in 2011 is het landschap teruggebracht dat er aan het begin van de vorige eeuw bestond. De topografische kaart van 1892 heeft daarvoor model gestaan.
De golfbaan ligt op de overgang van het Brabantse zand naar het veen van de Peel. Indertijd bestond het gebied uitsluitend uit droge en vochtige heide en veengebieden met poelen, doorsneden door een beek. Door de grote verschillen in hoogte, grondsoort en vochtigheid was er indertijd een grote variatie in planten en dieren. Het gebied waarin de golfbaan ligt, behoorde tot een van de gebieden in Nederland met de grootste biodiversiteit. Door latere ontwikkelingen was het gebied op het moment van de aanleg van de baan veranderd in bos, akkers en weiland. Om in dat grotendeels landbouwgebied zo’n vroeger peellandschap te realiseren, moesten, tegelijk met de aanleg van de golfbaan, deze akkers en weilanden worden omgevormd tot het oorspronkelijk landschap.
De door jarenlange bemesting voedselrijke bovengrond van 35 cm is daarom bij de aanleg geheel verwijderd. Op deze voedselarme ondergrond moest het voormalige landschap weer terugkomen.
Zo’n eeuwenoud landschap kan echter niet worden gemaakt, maar wat wel kan is de ideale voorwaarden scheppen: de juiste grondsoorten op de juiste hoogtes aanbrengen. De complexe ecosystemen moeten daarna uit zichzelf ontstaan. Op de vroeger hoger gelegen heidegebieden zijn met voedselarm zand de ondulaties aangebracht en met heideplagsel uit omringende natuurterreinen bestrooid. Op de lagere delen is de voedselarme grond geonduleerd, zijn poelen gegraven en is de bestaande waterloop veranderd in een meanderende beek, hier moest op deze abiotische situatie de vroegere natuur ontstaan; bloemrijke hooilanden met orchideeën, zeggen en hoogveen. Dat heeft tijd nodig en monitoring van de ontwikkeling en daarop aangepast zorgvuldig beheer. Hier en daar is deze aanleg aangevuld met jonge bij het biotoop behorende aanplant van bomen en struiken; op de heide grove den, berk en brem, in het vochtige gebied domineert els en wilg. Drie holes liggen in een bestaand volwassen gemengd bos. Daarin zijn de holes zodanig uitgekapt dat de randen geheel uit loofhout bestaan. In de carry’s en aan de bosranden is heideplagsel uitgestrooid. Voor het golfspel zijn er tees (vijf per hole), greens met surrounding, fairways met semi-rough, maar er is daarbuiten geen rough met gras. Alle spelonderdelen grenzen rechtstreeks aan natuur: bos, heide, water, bloemrijke graslanden of zeggen, waaronder grote gebieden met kwetsbare biotopen, die de golfers niet mogen betreden. Op die wijze is er in het gemaakte landschap zo weinig mogelijk ruimte ingenomen voor het golfspel, vergelijkbaar met de aanleg van de oudste golfbanen in het landschap aan het begin van de 20ste eeuw.
In het ontwerp van de baan zijn veel doglegs opgenomen, een bewuste keuze om het spel aantrekkelijk te houden. Rechte holes vragen alleen een rechte en een zo ver mogelijke slag, bunkers in de fairways zijn dan nodig om de moeilijkheidsgraad te verhogen. Onze baan vraagt steeds te kiezen voor de juiste club, van de afslag, maar vooral door de baan. Vanuit de juiste keuze voor de teekleur kan doorgaans met de driver de dogleg worden gehaald, desondanks moeten spelers in de baan vaak de keuze maken; naar de dogleg spelen of de doglegs afsnijden. Het afbreukrisico is dan groot omdat er meestal over de natuur moet worden geslagen. Het spel is uitdagend omdat de natuur zo dicht aan de spelonderdelen grenst en door de groei van de natuur wordt het elk jaar lastiger. De baan heeft bijna geen fairwaybunkers. De combinatie van landschap en baanontwerp levert een spelbeleving met een grote variatie in meerdere opzichten. Spelers lopen in allebei de 9-holes lussen door al de verschillende landschapstypen, de par van de holes is afwisselend, het karakter van de holes varieert: rustig/ strategisch/ penal. Het baanmeubilair, baanborden, schuilhutten, wc-huisje en bruggen zijn allemaal aangepast aan het landschapsbeeld. De stilte, door het ontbreken van verkeers-en vliegtuiggeluid, maakt de beleving compleet.
Bij de aanleg van de baan was de natuur slechts in potentie aanwezig, ze moest immers grotendeels zelf ontstaan op de gemaakte abiotische ondulaties. De beplanting van bomen en struiken is begonnen met 40 cm hoog plantgoed. Langzaam is het landschap ontstaan, de heide is na drie jaar gekiemd en daarna gegroeid en dichter geworden, de groei van de aangeplante bomen en struiken is langzaam op gang gekomen en de laatste jaren is de groei exponentieel. De laatste twee jaar is de moeilijkheidsgraad van de baan toegenomen omdat veel van die gegroeide natuur direct aan de baan grenst en in de af te snijden doglegs.”

De hierboven geschetste algemene veranderingen gaan de komende jaren door, de bomen en struiken hebben nog lang niet hun “eindmaat” bereikt. Han Wessels: “De gekozen opzet van het landschap en de golfbaan heeft geleid tot een gebied met een enorme biodiversiteit. Door de variatie in landschapstypen en het op de natuur gerichte beheer is de soortenrijkdom elk jaar toegenomen. Elk jaar worden de bloemrijke graslanden, poelen en rietvelden gemaaid en het maaisel wordt afgevoerd om de voedselarme situatie in stand te houden of te vergroten. Dit maaien gebeurt op basis van een gedetailleerd plan om alle biotopen van de aanwezige en gewenste organismen in stand te houden. Elk jaar blijft er daarvoor voldoende 1-, 2- en 3-jarig riet aanwezig. Er is een werkgroep van 11 mensen, leden van het IVN en van de golfclub, die de natuur al vanaf het begin nauwkeurig monitort. Jaarlijks wordt dit vastgelegd in een indrukwekkend inventarisatieverslag. Er wordt door de baancommissie en de greenkeepers regelmatig met deze werkgroep overlegd om het beheer van de natuurgebieden zo nodig aan te passen aan de waargenomen ontwikkeling. Uit het verslag van 2021 blijkt dat de natuur op de golfbaan weer verrijkt is met nieuwe soorten, waaronder enkele spectaculaire: de grote karekiet heeft succesvol gebroed en de bunzing heeft zich gevestigd. Een tweede standplaats van de rietorchis is ook veelbelovend. Het al aanwezige grote aantal verschillende organismen, dat uit de inventarisaties blijkt, is indrukwekkend. Het zijn niet alleen algemene soorten maar ook veel zeldzame en kwetsbare soorten van de Rode lijst.”

Golfclub Zeewolde, Botter-Pluut holes

Golfclub Zeewolde
Golfclub Zeewolde

(1988 Donald Steel, 1995 uitbreiding Alan Rijks) De parkbaan van Zeewolde heeft in het verleden in de Top 50 gestaan. De baan telt 36 holes; 27 wedstrijdholes en een 9-holes baan met par-3 en par-4 holes.

Lees verder
Over sommige banen zijn de meningen sterk verdeeld en Zeewolde hoort bij die groep.

De fans zeggen: “Leuk om te spelen met veel afwisseling en veel doglegs”; “Niet slecht, de polderbaan van Zeewolde is inmiddels een fraaie parkbaan.” De critici zeggen: “Geen echt opwindende baan. Er zijn te veel bunkers en de hoeken van de doglegholes – daar zijn er te veel van – liggen soms te dichtbij de tee en soms te ver.”

Zeewolde is sinds 2010 GEO-gecertificeerd.

Golfbaan Midden-Brabant

Golfclub Midden-Brabant - Baan
Golfbaan Midden-Brabant

(2001 Alan Rijks) Golfbaan Midden-Brabant wordt hoog gewaardeerd en is volgens sommige juryleden top-50 materiaal. “Prachtig en afwisselende holes in een mooi coulisselandschap.”

Lees verder
De baan ligt op een prachtig landgoed (“De Utrecht”) ten zuidoosten van de stad Tilburg. Aan de kant van het clubhuis is het golfterrein omkaderd door loofbossen van meer dan honderd jaar oud. De holes slingeren langs solitaire bomen en bospartijen.

Volgens veel juryleden is Midden-Brabant ondergewaardeerd: “De baan heeft interessante en fraaie holes met uitstekende greens en ligt in een mooi coulisselandschap.”

Lof verdient de overtuigd duurzame aanpak van de exploitant. Met het greenkeeperteam wordt voortdurend gewerkt aan verbeteringen op alle fronten.

In 2020 is de vijverloop tussen hole 15 en hole 16 geschoond om de fraaie zichtlijnen te behouden. In dat jaar zijn ook alle lampen vervangen door led-verlichting.

In 2021 is er op diverse plaatsen extra drainage aangelegd en zijn er aanpassingen gedaan aan de waterhuishouding, waardoor de baan in alle seizoenen droog is.

Om water te besparen heeft Midden-Brabant een meerjarenplan opgesteld. Dat behelst onder meer de vervanging van alle beregeningssproeiers. Hierdoor kan gerichter beregend worden.

Ook in 2022 is de focus weer gericht op een gezonde bodem en droge spelcondities. Verder zal er in 2022 een elektrisch greenmaaier aangeschaft worden.
De baan heeft intussen veel baat van een vogelvriendelijk beleid. Daardoor zijn er meer spreeuwen (die de emelten bestrijden) en mezen (die een wapen kunnen zijn tegen de eikenprocessierups).

Midden-Brabant heeft ook een par-3 baan. Deze korte baan is in 2020 opgeknapt en verbeterd (het greenonderhoud is geïntensiveerd). De par-3 baan is sindsdien ook openbaar (golfervaring is niet vereist). Hierdoor krijgt Midden-Brabant nog meer toeloop.”

Golfclub De Koepel

Golfbaan van Golfclub De Koepel
Golfclub De Koepel

(2003 Frank Pennink, uitbreiding 2003 Alan Rijks, aanpassingen Frank Pont) De afwisselende baan van Golfclub de Koepel ligt op een landgoed dat vroeger bekend stond als de Wierdense duinen. Een mooi zanderige gebied met heide en oude inheemse bomen.

Lees verder
De Koepel heeft sinds 2010 het GEO-certificaat.

Golf-Residentie Brunssummerheide

(1985, Paul Rolin, Joan Dudok van Heel, 1991 uitbreiding Bruno Steensels) Het golfterrein in Brunssum beschikt over 45 holes, waaronder een 27-holes wedstrijdbaan. Onderscheidend zijn de hoogteverschillen en vennetjes.

Lees verder
Een van de juryleden over de baan in de bosrijke omgeving van Heerlen, tussen de natuurgebieden Brunssummerheide en de Schinveldse Bossen: “Een paar ‘oneerlijke’ holes maar een goede baan. Een van de moeilijkste banen in het land.”

De Blauw- en Geel- holes worden als de beste gezien. Brunsummerheide is een van de banen in Nederland met een hotel op het terrein.

Golfbaan Landgoed Bergvliet

Landgoed Bergvliet
Landgoed Bergvliet

(2006 Jol Golf Design, aanpassingen Michiel van der Vaart) Landgoed Bergvliet ligt in een mooie en rustige omgeving en is verbeterd door aanpassingen van architect Michiel van der Vaart.

Lees verder
Hole 1 en hole 18 zijn een par-3. Dat is een klein minpunt.

Architect Michiel van der Vaart heeft onder meer de laatste hole verbeterd, voorheen een nogal saaie par-3. Bergvliet had eerst een waterrange. In overleg met de eigenaren (Bergvliet is een familiebedrijf), greenkeeper en architect is de waterpartij dichtgegooid en verplaatst naar hole 18.

De sinds 2014 GEO-gecertificeerde baan wordt elk jaar mooier omdat de heide op het golfterrein tussen Breda en Oosterhout sterk wordt gestimuleerd.

Het terrein waarop de golfbaan ligt, is in 2022 uitgebreid met een vakantiepark met de naam Bergvliet Villa’s. De 80 vakantiehuizen zijn ‘gasloos’ en met zonnepanelen uitgerust.

De Peelse Golf

Peelse Golf
Peelse Golf

(1991 Alan Rijks) De licht glooiende parkbaan met veel waterhindernissen ligt in Evertsoord nabij Venlo, vlakbij het natuurgebied De Peel.

Lees verder
De Peelse zet grote stappen vooruit, want in 2018 is begonnen met het inhalen van achterstallig onderhoud aan bomen en houtopstanden. Daardoor zal de baan weer het open karakter krijgen zoals dit door de architect Alan Rijks bedoeld is, met zicht op de waterpartijen en doorkijkjes naar meerdere holes.

De jury is ervan overtuigd dat De Peelse een veel betere baan is zodra deze inhaalslag gedaan is. De golfbaan ligt op een mooi terrein, maar door de uit de hand gelopen begroeiing waren veel hindernissen niet te zien en waren de zichtlijnen matig tot slecht.

Het ontwerp is niet heel sterk maar De Peelse charmeert toch. De club heeft in 2019 de routing veranderd; de holes worden weer gespeeld in de volgorde die de architect van de baan bedoeld heeft. Na een vriendelijke start op een aantal relatief eenvoudige holes voert de baan naar een spannend en boeiend slot, met een finish voor het hoger gelegen clubhuis.

De club heeft ook een 6-holes par-3 baan. Deze wordt in de nabije toekomst omgebouwd tot een volwaardige 9-holes par-3 baan. Het ontwerp is van Alan Rijks. Naar verwachting kan de 9-holes par-3 baan in 2023 geopend worden. De uitbreiding van de par-3 baan brengt met zich dat de huidige toegangsweg verlegd wordt en de baan een gesloten geheel vormt.

De Peelse is sinds 2010 GEO-gecertificeerd. Dat vertaalt zich onder meer in het gebruik van biologische middelen en plaatsen van nestkastjes voor spreeuwen.

Rijk van Margraten

Golfbaan Het Rijk van Margraten
Golfbaan Het Rijk van Margraten

(2006, gebaseerd op een ontwerp van Alan Rijks) De afwisselende baan is bijzonder fraai gelegen in het Zuid-Limburgse heuvellandschap, tussen landerijen, wijngaarden en oude bossen.

Lees verder
De heuvelparkbaan bij Maastricht biedt originele holes die mooi geïntegreerd zijn in het oorspronkelijke landschap. Margraten is daarom geliefd bij het grote publiek. Dat heeft ook te maken met de exploitatie door Het Rijk Golfbanen. De faciliteiten zijn dik in orde en alles op en rond de baan is pico bello voor elkaar.

Voor het baanontwerp geldt dat echter niet, golftechnisch mankeert er het nodige. Vaak is gekozen voor het visuele effect en is golfstrategie een ondergeschoven kind.

Het Rijk van Margraten beschikt sinds 2017 over het GEO-certificaat. Bij de hercertificering in 2020 rapporteerde de verfier het volgende: “Golfbaan Het Rijk van Margraten onderscheidt zich van veel andere golfbanen door de bijzondere ligging, maar zeker ook door zijn sterke inbedding in de lokale economie. De relaties met instanties en lokale bedrijven maakt dat de golfbaan een stevig positie heeft. De golfbaan is met de boom- en wijngaard en de aanwezigheid van typisch Limburgse soorten een mooie reflectie van het zo kenmerkende Limburgse heulvelland. De samenwerking tussen de leden van de duurzaamheidscommissie en de sterk onderbouwende documentatie zorgen ervoor dat we met vertrouwen de komende 5 jaar in kunnen gaan.”

Margraten is in 2021 begonnen met het vernieuwen van het beregeningssysteem en het plaatsen van het Rain bird Stratus LT IC systeem: “Deze zal de aansturing gaan verrichten op de vernieuwde beregeningsinstallatie. De greens & voorgreens worden ingericht met ‘single head besturing’ op alle sproeiers. Met deze renovatie/upgrade wordt op alle greens, voorgreens en tees een zo goed mogelijk sproeibeeld gerealiseerd middels de separate besturing en toepassing van de best mogelijke materialen. Dit alles in het kader van efficiënt en toegespitst beregenen van de golfbaan om hiermee de kwaliteit van onze greens, voorgreens en tees in de toekomst te waarborgen.”

Eerder al, in 2020, is het buggypark geheel vernieuwd. De EZGO buggy’s hebben lithium batterijen en beschkken over een GPS-systeem. “Hiermee kunnen we activiteiten van de buggy’s op de baan goed bewaken en middels het GPS-scherm, waarop de plattegronden van de baan worden weer gegeven, de golfer een nog mooiere ervaring meegeven. Door gebruik te maken van de zogenaamde geo fences (gebieden afsluiten of toegankelijk maken) kunnen we de buggy’s gedurende het jaar langer inzetten tijdens regenachtige periodes of de winter voor de minder valide golfers.”

Margraten heeft ook een 9-holes shortgolfbaan.

Golfclub De Semslanden

Golfbaan De Semslanden
Golfclub De Semslanden

(1989 Eschauzier & Thate, 1998 tweede negen Gerard Jol) De droge zandbaan met bos- en waterrijke holes ligt in een rustig gebied op de grens van Groningen en Drenthe.

Lees verder
De baan ligt op de Hondsrug, een zandwal die werd gevormd in de laatste ijstijd. Bij het herstructureren van waterstromen in de afgelopen jaren (zie verderop) zijn enkele holes aangepast. Bijvoorbeeld aanpassingen aan waterpartijen (hole 9 voor het clubhuis heeft een eilandgreen gekregen).

De 18 holes van De Semslanden bestaan uit twee lussen van negen holes, elk met een eigen karakter. De lus Hondsrug heeft het karakter van de hogere Drentse zandgronden; de Boerveen-lus is meer open en past bij het veenlandschap.

In 2017 is de Semslanden GEO-gecertificeerd en heeft de golfbaan de landgoedstatus verkregen. Sinds 2016 worden er geen bestrijdingsmiddelen meer gebruikt en is het gebruik van meststoffen geminimaliseerd. In 2017 en 2018 is er veel aandacht geweest voor waterconservering in droge tijden en afvoer in natte tijden. De focus van de club ligt op het verbeteren van ecologische omstandigheden om meer kansen te bieden voor bedreigde planten en diersoorten.

Golfclub De Compagnie Veendam

(1989 Gerard Jol, tweede negen 2006) De Compagnie is een aantrekkelijke, ruim opgezette baan in een groot natuurgebied van 90 hectare. Met bosgebieden, waterhindernissen en hoogteverschillen.

Lees verder
De golfbaan op Landgoed De Compagnie ligt erg noordelijk en dat betekent onbekendheid bij het grote publiek. Maar De Compagnie is een pareltje in het noorden van het land en zeker een bezoek waard.

Kenmerkend aan De Compagnie zijn de vele strategisch gelegen waterpartijen en interessante hoogteverschillen. De greens zijn groot, kennen veel glooiing en worden bewaakt door diverse bunkers.
De afgelopen jaren is er op de golfbaan in het hart van het Groninger land stevig geïnvesteerd in de kwaliteit en uitstraling van de algehele baan, zowel fairways als greens. En die investeringen betalen zich uit: de Compagnie wordt op Leadingcourses.com hoog gewaardeerd.

Sinds 2017 wordt gewerkt volgens het Baanbeheerplan Golfbaan Landgoed De Compagnie dat is opgesteld door NLadviseurs. Dit plan vormt het fundament voor beslissingen die nu en in de toekomst genomen worden ten aanzien van natuur, landschap, spel en duurzaamheid.

De stip aan de horizon wordt als volgt omschreven: “Landgoed De Compagnie is ontwikkeld van een oorspronkelijk veenlandschap tot een schitterend ingerichte golfbaan, met een oppervlakte van 93 hectare bos, waterpartijen, grote greens en ruime fairways. Voor degene die op de tee staat ontvouwt zich een esthetisch bijzonder landschap door de ruime holes, rijke bospercelen en de visuele relatie met het omringende landschap. Solitaire bomen, bossen, struweel, de vele vogelsoorten en het talrijke kleine wild doet de natuurminnende golfer optimaal genieten. Een bezoeker van Landgoed de Compagnie ervaart door de natuur, de rust en ruimte een weldadige beleving en weet daarna voor altijd wat noest, oprecht genieten is.”

Landgoed De Compagnie bezit sinds 2018 het GEO-certificaat. De club zet volledig in op duurzaam beheer. Het gebruik van bestrijdingsmiddelen is volledig in de ban gedaan.

De Compagnie kent een officiële landgoedstatus, wat betekent dat ruim 50 procent van het 93 hectare tellende perceel een natuurlijk karakter kent. Het onderhoud wordt zo veel mogelijk gedaan met elektrisch gereedschap en machinerie. Recent is een 100 procent elektrische greenmaaier in gebruik genomen. In de zomer van 2021 is een nieuwe beregeningscomputer geïnstalleerd waardoor de club beter in staat is het vochtgehalte in alle tees, fairways en greens te reguleren. In de baan zijn op een aantal strategisch gekozen velden (0,5 ha) kruiden en bloemen ingezaaid met als doel ook klein leven, zoals bijen, vlinders en insekten ruimte te geven. Met natuurtechnisch adviesbureau Heem wordt momenteel gekeken hoe deze velden verbeterd kunnen worden en een goede overgang kunnen vormen naar struik- en bospercelen. Er is in de afgelopen jaren circa 1 ha aan struikpercelen aangelegd. Daarnaast zijn ruim 12 jaar oude bospercelen stelselmatig uitgedund. En in de vijvers op hole 10 en 18 zijn karpers uitgezet als natuurlijke bestrijders van waterpest.

In de afgelopen jaren zijn de bunkers gerenoveerd (drainage en gevuld met nieuw zand). Verder is ruim 2 kilometer aan paden verbeterd, uitgebreid en verhard met als doel het gehele seizoen meer speelmogelijkheden te bieden voor mensen met trolleys en handicarts. Op een groot aantal fairways is drainage aangelegd, vernieuwd of hersteld wat heeft geleid tot een betere waterhuishouding gedurende het jaar.

De club probeert op ecologische wijze de bodemstructuur te verbeteren. Daarnaast is er veel oog voor visuele verbeteringen. Zo zijn de maailijnen in de overgang van rough naar fairways en greens strak geworden dankzij een GPS-gestuurde robotmaaier.

In de komende jaren wil De Compagnie onder meer de bunkers een esthetische upgrade geven en waar mogelijk gaat beschoeiing plaats maken voor natuurlijke oevers.

De club in Veendam, die ook over een 9-holes par-3 baan beschikt (met holes van 45 tot 116 meter), denkt na over een uitbreiding van de championship course van 18 naar 27 holes. “In verband met de groei van het aantal clubleden en de populariteit onder greenfeespelers zijn er verkennende gesprekken met gemeente en provincie.”

Golfclub Dirkshorn

Golfbaan Dirkshorn
Golfbaan Dirkshorn

(2009, Alan Rijks) De baan van Dirkshorn tussen Alkmaar en Schagen is een goede “polderlinks”, een licht glooiende open baan met weinig begroeiing.

Lees verder
Dirkshorn wil de droogste baan in de omgeving zijn. Op basis van dat streven zijn de afgelopen jaren twee holes opnieuw gedraineerd, hole 4 en 13. Daarnaast wordt het inland links-gevoel zo veel mogelijk versterkt, bijvoorbeeld door het stimuleren van bloeiende, natuurlijke grassen. Dirkshorn, sinds 2010 GEO-gecertificeerd, heeft verder recentelijk zonnepanelen en laadpalen geplaatst.

Golfbaan De Voortwisch (G&CC Winterswijk)

Golfbaan De Voortwisch in Winterswijk
Golfbaan De Voortwisch in Winterswijk

(1991 Donald Steel, uitbreiding 2014 Donald Steel/Hans Hertzberger, aanpassingen Michiel van der Vaart) De baan ligt in een fraai Achterhoeks coulisselandschap en de kwaliteit is in de afgelopen jaren gestegen: door aanpassingen onder leiding van architect Michiel van der Vaart en door goed onderhoud.

Lees verder
Eind 2014 is Winterswijk uitgebreid naar 18 holes. In die periode zijn ook enkele oude holes aangepast. De omgeving is prachtig maar er zijn ook een paar minpunten: de routing is matig en er zijn enkele minder sterke dogleg holes.

Maar wat voor de baan in Winterswijk pleit: in de afgelopen jaren is de kwaliteit sterk vooruitgegaan en is het maaibeeld ook mooier geworden. Dat vertaalt zich in een hogere beoordeling van De Voortwisch op Leadingcourses.com (van een 7,6 in 2017 naar een 8,2 in 2021).

De vooruitgang in kwaliteit is onder meer het gevolg van investeringen in het machinepark, maar heeft ook te maken met de deelname van De Voortwisch aan Duurzaam Golfbaan Beheer (DGB). Er is flink ingezet op een verbetering van de greens en een betere, op de lokale situatie afgestemde, grassoortsamenstelling.

In 2021 is hole 9 volledig gerenoveerd naar een ontwerp van Michiel van der Vaart. De aanpassing bestaat onder meer uit een vergroting van de waterpartij, een nieuwe tee en een run-off van de voorgreen naar het water.

De Voortwisch wil in de nabij toekomst GEO-certificering realiseren. Daarnaast zijn er plannen voor aanpassingen van een aantal nog niet gerenoveerde bunkers. Ook zal een aantal rododendronperken verwijderd worden.

Golfbaan Regthuys

(2006 Alan Rijks, Aart Bergsma) De golfbaan van Regthuys is origineel en biedt veel variatie. De laagdrempelige en gastvrije baan in Noord-Holland doet alles net iets anders.

Lees verder
De baan is in de afgelopen jaren volwassener worden. Omdat de begroeiing steeds groter wordt, krijgt Regthuys steeds meer het karakter van een parkbaan. En door investeringen gaat de baan ook kwalitatief vooruit. Er wordt ook geïnvesteerd in de biodiversiteit en daardoor wordt Regthuys ook elk jaar mooier.

Regthuys heeft onder meer een hole in de vorm van een tulp en een hole “die wordt omringd door de Westfriese Omringdijk”. Veel holes zijn aangelegd op basis van een “feel-good concept”: “Wij mikken op de gezellige golfer die de tijd neemt voor een ontspannen ronde” zegt de baaneigenaar. “We hebben daarom ook bewust gekozen voor kortere par-4 holes, zodat de holes ook goed te halen zijn voor minder goede golfers.”

Regthuys beschikt ook over een 9-holes par-3 baan en is zeer gastvrij, er heerst een zeer ongedwongen sfeer: “We staan al jaren in de top 3 van meest gastvrije banen van het land en afgelopen jaar zelfs in de top 10 van Europa.”

Golfbaan Westwoud (Westfriese Golfclub)

Hole 12 van Golfbaan Westwoud
Hole 12 van Golfbaan Westwoud (Westfriese)

(1990 Gerard Jol, 2005 tweede negen) De oude negen van de baan in Hoorn liggen op een vuilnisbelt en zijn heuvelachtig. De andere negen holes liggen in een typisch West-Fries landschap en worden omringd door bollenvelden.

Lees verder
In de afgelopen jaren zijn de afslagplaatsen opgeknapt. Daarnaast is de chipping green twee keer zo groot geworden. De oefenfaciliteiten van Westwoud zijn goed getuige het feit dat ook Wil Besseling en Mike Toorop hier vaak te vinden zijn.

Golfbaan De Hooge Rotterdamsche

Hooge Rotterdamsche golfbaan
De Hooge Rotterdamsche

(1990 Gerard Jol) De Hooge Rotterdamsche scoort goed op publieksranglijsten. Het is een leuke baan om te spelen met grote hoogteverschillen en uitzicht op de skyline van Rotterdam.

Lees verder
De parkbaan ligt in natuurgebied De Rottermeren aan de noordkant van Rotterdam. De parkbaan is aangelegd op een heuvelrug van ongeveer 25 meter hoogte. Die heuvelrug bestaat uit resten van Rotterdam na de bombardementen in de Tweede Wereldoorlog. De baan kent ook bosdelen.

De Hooge Rotterdamsche is al sinds 2009 GEO-gecertificeerd. In 2020 is de greenkeeping in eigen beheer genomen, wat resulteert in een kwalitatief beter onderhouden baan. De ambities zijn vastgelegd in een duurzaamheidsplan. Onderdeel van het plan is een test met biologische middelen voor de greens en fairways.

Recentelijk is veel nieuwe drainage aangelegd. In 2021 is green 2 inclusief de greenomgeving geheel vernieuwd. In 2022 zal dat gebeuren met green 3. In de nabije toekomst zal een groot aantal tees gerenoveerd worden.

De grote puttinggreen voor het clubhuis is verlicht. Op De Hooge Rotterdamsche is niet alleen het baanonderhoud maar ook de gastvrije horeca in eigen beheer.

Landgoed Bleijenbeek

Golfbaan Landgoed Bleijenbeek
Golfbaan Landgoed Bleijenbeek

(2005, Jol Golf Design) Golfbaan Landgoed Bleijenbeek heeft in het verleden in de Top 50 gestaan. De baan ligt in Afferden, in het rustige Nationaal Park De Maasduinen in de kop van Noord Limburg.

Lees verder
Bleijenbeek staat bekend om de kasteelruïne die je bij het spelen passeert. De baan ligt in een prachtige omgeving maar er zijn helaas iets te weinig spannende holes en af en toe moet je een flink stuk lopen naar de volgende tee. De baan is toch leuk – en zeker voor hogere handicappers, omdat veel holes relatief kort zijn.

Bleijenbeek is sinds 2011 GEO-gecertificeerd.

Golfcentrum Reymerswael

(1986 Joan Dudok van Heel, uitbreiding Alan Rijks) De “sea-side course” (gelegen aan de Westerschelde en het Schelde-Rijnkanaal) heeft linkskenmerken. De holes zijn geonduleerd en er is vooral lage begroeiing.

Lees verder
Bijzonder zijn de schepen die langvaren in het kanaal langs de baan die ligt op een knooppunt van Zeeland, Brabant en Vlaanderen.

Golfcentrum Reymerswael heeft in de afgelopen jaren de beregening en drainage gerenoveerd. Ook zijn alle tees volledig opgeknapt.

Golfclub Amelisweerd Utrecht

Golfclub Amelisweerd
Amelisweerd

(1997 Gerard Jol, aanpassingen Michiel van der Vaart) Een prima baan, vlakbij de stad Utrecht maar ook naast een natuurgebied (met de naam Amelisweerd). In 2020 zijn aanpassingen begonnen onder leiding van Michiel van der Vaart waardoor Amelisweerd spannender wordt.

Lees verder
In 2019 is een nieuwe baanvisie opgesteld door de baanarchitecten van Amelisweerd. Gerard Jol en Michiel van der Vaart. Deze visie is breed omarmd en focust op maaipatronen en bunkerrenovaties. In 2020 is het maaipatroon veranderd en in 2021 is begonnen met de aanleg van nieuwe bunkers en worden andere bunkers verwijderd of aangepast. “Het doel,” aldus Amelisweerd, “is dat onze baan leuker, uitdagender én mooier is voor spelers van ieder niveau!”

Het nieuwe maaipatroon is samen te vatten als de natuur de natuur laten. De carry en plekken buiten het speelveld worden niet tot nauwelijks meer gemaaid. Hierdoor oogt de baan mooier en het is een feest voor flora en fauna. (Duurzaamheid staat bij Amelisweerd hoog in het vaandel. De parkbaan is sinds 2018 GEO-gecertificeerd.)

Ook het maaipatroon bij de greens is veranderd. De surrounds van de green worden breder uitgemaaid, zodat er rondom de green korter gemaaide delen van de baan ontstaan waar meerdere speelmogelijkheden ontstaan (putten, lage chips, hoge chips). Ook dit maakt Amelisweerd visueel aantrekkelijker dan voorheen.

Het bunkerrenovatietraject onder leiding van Michiel van der Vaart is begonnen in 2021. De nieuwe bunkers hebben mooie “wenkbrauwen en stevige rondingen” en liggen mooi in het oog. De drainage is vernieuwd en er wordt ander zand gebruikt. De ambitie is dat alle bunkers voor het seizoen van 2023 gerenoveerd zijn. Na afronding van de bunkerrenovatie, zal een oriënterende fase starten waarbij gekeken zal worden naar de opties voor het verlengen van een aantal holes en het verleggen van een aantal tees.
Afgezien van treinverkeer is de parkbaan met drie grote waterpartijen heel rustig. Amelisweerd heeft ook een uitdagende en leuke 9-holes par-3 baan.

Golfbaan De Kroonprins Vianen

Golfbaan De Kroonprins van Vianen
Golfbaan Kroonprins Vianen

(2018, Jol Golf Design/Michiel van der Vaart) De eerste negen holes van deze baan zijn geopend in juli 2016 en sinds september 2018 telt De Kroonprins Vianen 18 holes. De greencomplexen zijn wild en spannend.

Lees verder
De Kroonprins Vianen verdient een eervolle vermelding. Architect Michiel van der Vaart heeft een leuke baan ontworpen die hard en snel speelt en met “template greens” (imitaties van beroemde greens zoals de Biarritz, Redan, Punchbowl).

Bij de aanleg is veel aandacht geschonken aan goede drainage, waardoor de baan ook in de winter bijna altijd droog is.

De holes in Vianen zijn heel verschillend, het is geen “heen-en-weer golfbaan”. De routing is echter niet optimaal; de holes liggen op verschillende stukken land en af het toe is een stukje lopen naar de volgende tee. Gezien het bestemmingsplan – en gezien de wens dat de negende hole bij het clubhuis eindigt – was er weinig keuze.

De betonnen paden door de baan zijn praktisch maar niet fraai. Ze liggen ook vaak net langs de waterhindernissen en interfereren op deze wijze met het spel.

De baan is niet gemakkelijk, vooral als je de holes nog niet kent. De flink geonduleerde holes zijn soms breed maar vaak ook heel smal en daarom flink “penal” (straffend) als je niet recht slaat. Overal is water. De greencomplexen zijn mooi, leuk, onverwacht, maar er ligt op veel holes water naast, voor en/of achter de green.

Vianen is alles bij elkaar wel een eer leuke toevoeging aan de Nederlandse banenportefeuille en met de juiste aandacht kan deze baan elk jaar iets beter worden.

De Kroonprins is een nog jonge baan maar de natuurontwikkeling gaat hard. Naast de fairways van hole 13 en 14 zijn een soort mini-Oostvaardersplassen ontstaan. De baan in Vianen heeft volgens velen een geweldig modern clubhuis met een prachtig uitzicht over de baan.

Golfclub Almeerderhout

(1986 Joan Dudok van Heel, Alan Rijks, aanpassingen Bruno Steensels) De polderbaan van weleer is nu een volgroeide “parkpolderbaan”.

Lees verder
De baan is gevarieerd en ligt in een rustige omgeving, maar het ontwerp van Almeerderhout scoort niet hoog. Je zou kunnen spreken van de typische ontwerpstijl uit de laatste decennia van de vorige eeuw: basaal en rechttoe-rechtaan. “Freeway golf” is de overheersende ontwerpfilosofie, met spelstrategie als ondergeschoven kind. De fairways zijn vrij vlak en de greencomplexen missen spanning en variatie.

Cultuurtechnisch is er wel vooruitgang geboekt. Door aanvullende drainage en zorgvuldige greenkeeping zijn tees, fairways en greens droog en een groot deel van het jaar in goede conditie.

Op enkele holes is een begin gemaakt met renovatiewerk om ze interessanter en beter te maken. Hopelijk trekt de club deze lijn door en wordt de hele baan naar een hoger plan getild. De beschikbare ruimte, de centrale ligging en de aanwezige waterpartijen en volwassen bomen bieden de mogelijkheid om van Almeerderhout een hoogwaardige golflocatie te maken.

De club is sinds 2017 GEO-gecertificeerd.

Maastrichtsche/International Golf Maastricht

International Golf Maastricht
International Golf Maastricht

(2006, Steve Marnoch, Dimitri Van Hauwaert) De heuvelachtige Maastrichtsche – die deels in Nederland en deels in België ligt – heeft in het verleden in de Top 50 gestaan.

Lees verder
De Maastrichtsche, die ruim 90 meter boven de zeespiegel ligt, is een grensoverschrijdende baan. Vijf van de 18 holes liggen in België.

De ambities waren hoog toen de baan in 2006 werd geopend. Het basisontwerp was goed, de baan was goed aangelegd en het onderhoud was van hoog niveau. Later is de ambitie om een onderscheidende championship course te zijn losgelaten. Ook zijn er enkele baanaanpassingen gedaan die het Top 50-panel niet erg bekoren.

Desalniettemin is de Maastrichtsche een leuke baan op een mooi golvend terrein onder de rook van de stad Maastricht. Ook de 9-holes baan van de Maastrichtsche is prima, hoewel hier nodig gesnoeid moet worden. Deze Limburg Course, geopend in 2016, bestaat uit zes par-4’s, twee par-3’s en één par-5.

Daarnaast is er ook nog een 9-holes par-27 baan, met holes tussen de 35 en 75 meter om te oefenen en voor beginners.

Gasten kunnen naast de baan overnachten in het Dormio Resort Maastricht. Dat bestaat uit 124 vakantiehuizen, 100 appartementen en 36 luxe villa’s.

Golfclub Havelte

(1990 Donald Steel, tweede negen 1994, aanpassingen Michiel van der Vaart) De 18-holes parkbaan Havelte ligt in Zuidwest-Drenthe, tussen de dorpskernen Havelte en Uffelte. De 18 holes grenzen aan het natuurgebied Het Uffelterzand.

Lees verder
De eerste negen holes zijn gesitueerd op een licht geaccidenteerd terrein dat een coulisselandschappelijke uitstraling heeft, terwijl de tweede negen holes een meer parkachtig karakter hebben. “Een afwisselende baan met meestal snelle greens”, zegt een van de juryleden over de baan met enkele waterpartijen en veel oude bomen.

Golfbaan De Hoge Dijk (Golfclub Olympus)

(1990 Joan Dudok van Heel, tweede negen 1995, 2000 Gerard Jol, aanpassingen Michiel van der Vaart) Een prima parkbaan aan de rand van Amsterdam in een deel van het recreatiegebied De Hoge Dijk. De baan staat bekend als Olympus maar dat is de naam van de club die er speelt.

Lees verder
De Holendrecht-holes zijn vrij vlak en open terwijl Bullewijk (gebouwd op stadsafval) glooiend en bebost is. De Hoge Dijk is sinds 2010 GEO-gecertificeerd en heeft ook een 9-holes par-3/-4 polderbaan met de naam Abcoude.

Haarlemmermeersche Golfclub

(1986 Christie O’Connor, uitbreiding 1997 Alan Rijks) De parkbaan ligt in een rustig gebied vlakbij Hoofddorp. De Haarlemmermeersche is lid van de “Club van 27”, het verbond van 27-holes banen in Nederland.

Lees verder
Een van de hoofddoelstellingen van de Haarlemmermeersche Golfclub is duurzaam te opereren. De club is sinds begin 2018 GEO-gecertificeerd. Er wordt hard gewerkt aan het terugdringen van het straatgraspercentage in de greens. Er is ook geïnvesteerd in een installatie die het beregeningswater verbetert waardoor de ziektedruk op de greens afneemt. De installatie voegt CO2 toe aan het beregeningswater waardoor de Ph-waarde verlaagt. Door aanpassingen van de sproeiers kan er gerichter beregend worden, wat leidt tot minder watergebruik.

De club creëert in en rond de baan biotopen voor vogels, insecten en bijen. De kazematten in de baan, oude bunkers van de Stelling van Amsterdam, zijn dusdanig aangepast dat vleermuizen hier kunnen huizen. Bovendien is alle buitenverlichting aangepast naar led.

In het voorjaar van 2019 is de par-3 baan van de Haarlemmermeersche Golfclub heropend. Deze Bolstra Course is geheel opnieuw aangelegd en met ruim 220 meter verlengd tot 1.008 meter. De vernieuwde baan is verlicht zodat er ook gespeeld kan worden als het ’s avonds minder lang licht is. De aanpassingen gebeurden onder leiding van architect Alan Rijks.

Golfbaan Spaarnwoude (D/E)

(1977 Frank Pennink, Gerard Jol) De wedstrijdbaan van het grote golfcomplex Spaarnwoude (de D- en E-holes) is een prima golfbaan die ook goed onderhouden wordt.

Lees verder
Het complex Spaarnwoude, het grootste golfterrein van Nederland, ligt in een natuurgebied tussen Amsterdam en de Noordzeekust. Er zijn zes 9-holes lussen en er is een 12-holes pitch & putt baan.

Golfclub Grevelingenhout

(1988 Donald Harradine) De stille baan bij Bruinisse ligt op een terrein met bossen en wordt omzoomd door een woongebied met vrijstaande villa’s. Waterpartijen en bosschages scheiden de baan en de huizen.

Lees verder
De club heeft in 2018 het GEO-certificaat behaald. De focus ligt op “intens uitgevoerd onderhoud met minimale toepassing van mest en bestrijdingsmiddelen; we streven naar de nul-optie.” Grevelingenhout heeft ook een 9-holes par-3 baan.

BurgGolf St Nicolaasga/Sint Nyk

BurgGolf Sint Nyk
Sint Nyk

(2001, Paul Rolin, Alan Rijks) De Friese BurgGolf-baan is een mooie variatie van bosholes, die je in Friesland niet snel verwacht, en open en ruime parklandholes.

Lees verder
Sint Nyk is een prima golfbaan waar een brede categorie spelers een fijne ronde kan spelen. Het terrein in de zuidwesthoek van Friesland is fraai en gevarieerd, met bos, open parkland en omliggende weilanden waar het Friese stamboekvee graast.

Het ontwerp hoort bij het betere werk dat de architecten Rolin en Rijks in Nederland hebben afgeleverd. De holes zijn zonder uitzondering interessant. Helaas was het onderhoud in 2020-2021 niet zo goed als in het verleden. Jarenlang was het op prima niveau en waren de aandacht en kunde van de greenkeepers in alles merk- en zichtbaar. Hopelijk gaat Sint Nyk aan de slag met het onderhoud en keren we terug naar het niveau van weleer./su_spoiler]

Golfbaan Bentwoud

Golfbaan Bentwoud
Golfbaan Bentwoud

(2012, Jol Golf Design) Een goede 27-holes pay-and-play baan met veel interessante holes in het drukke midden van het land. Maar de baan is toch rustig want Bentwoud ligt midden in een natuur- en recreatiegebied.

Lees verder
Bentwoud is een uitstekende golfbaan met veel uitdagende holes. Het is een van de Nederlandse banen die ondergewaardeerd worden.

Vroeger liep er een hoogspanningstracé dwars door de baan, maar deze is verwijderd en hiervoor is beplanting in de plaats gekomen. Het nieuwe tracé loopt nu langs de wedstrijdbanen en alleen op de par-3/-4 baan, waarover Bentwoud ook beschikt, is nu nog één hoogspanningsmast te vinden.

Bentwoud, sinds 2016 GEO-gecertificeerd, verdient veel lof voor het goede, duurzame onderhoud. In de afgelopen jaren is de frequentie van prikken en bezanden opgeschroefd, waardoor de bespeelbaarheid in natte omstandigheden flink verbeterd is. Daarom weten veel golfers Bentwoud ook in de wintermaanden te vinden.

Recentelijk zijn alle bunkers gerenoveerd en uitgerust met verbeterde drainage en een hoogwaardig zandbed. Langs de waterpartijen is een aantal oevers gerenoveerd.

Golfbaan Bentwoud is bezig met een verbouwing van de drivingrange en de ontwikkeling van een grasrange aan de achterzijde van de range, zodat golfers ook kunnen oefenen van echt gras. Naar verwachting wordt de grasrange in juni 2022 in gebruik genomen.

Bentwoud (2012) is een jonge baan en was in het begin een vrij kaal. Intussen is de beplanting en bebossing sterk gegroeid en past de golfbaan steeds beter in het Natuurgebied Bentwoud. Het beheer van de beplanting en bebossing gebeurt op een zo natuurlijk mogelijke manier, waarbij ruimte is voor natuurlijke ontwikkeling van plant- en boomvakken. Ook de fauna ontwikkelt zich de laatste jaren snel. Op Bentwoud zijn veel roofvogels te zien (bijvoorbeeld de blauwe kiekendief), maar ook fazanten, hazen, patrijzen en de vos weten de golfbaan te vinden.

Zaanse Golfclub

(1990 Gerard Jol, tweede negen 2008) Sinds de uitbreiding in 2008 biedt de Zaanse een leuke mix van oude en nieuwe polderholes.

Lees verder
De 18-holes baan van de Zaanse ligt in een fraai Noord-Hollands natuurgebied, omringd door dijken waar afslagplaatsen op zijn aangelegd.

De oude eigenaar, de Stichting Beheer Golfterrein Wijde Wormer uit Wijdewormer, is failliet verklaard. De baan heeft sinds begin 2021 een nieuwe exploitant, het bedrijf Ironwoods uit Assendelft. De nieuwe uitbaters zijn onder meer van plan om een kleinschalig hotel met zo’n 25 kamers te bouwen.

De club is sinds 2009 GEO-gecertificeerd.

En verder ...

Golfpark Almkreek

(1995 Alan Rijks, tweede negen 2000) Golfpark Almkreek in het Brabantse Almkerk ligt in een landschap met typisch Hollandse vergezichten over weilanden, sloten en boerderijen.

Lees verder
Er zijn veel waterpartijen en er is meer hoogteverschil op de polderparkbaan dan je verwacht. Naast de 18-holes golfbaan is er ook een 14-holes par-3/par-4 baan. Golfpark Almkreek is in 2018 overgenomen door Hans Schaap, de eigenaar van de Hollandsche Greenkeeping Maatschappij (HMG).

Golfbaan Waterland Amsterdam

(1990 Hans Hertzberger) De waterrijke polder- en parkbaan ligt in Amsterdam-Noord vlakbij de ringsnelweg. In de afgelopen jaren is de baan flink opgeknapt en daardoor zijn de holes veel regenbestendiger dan in het verleden.

Lees verder
In de periode 2019-2021 is de baan weinig gewijzigd. In de komende jaren zullen er nieuwe tees komen en ligt de focus op betere fairways en greens.

Golfcentrum De Batouwe

(1993 Alan Rijks, derde negen 2004) De Batouwe telt 27 wedstrijdholes. De baan met veel fruitbomen en boomgaarden ligt in de Betuwe bij het plaatsje Zoelen. De beste tijd om er te spelen is dus in het voorjaar als de fruitbomen bloeien.

Lees verder
Golfcentrum De Batouwe is gelegen in het rivierengebied midden in de Betuwe. Rondom het golfterrein zijn Betuwse fruitboomgaarden. De golfbaan grenst direct aan de rivier de Linge en het Amsterdam-Rijnkanaal. De Peren- en Appel-holes van de 27-holes baan worden gezien als de beste 18.

De Batouwe was in 2004 de eerste Nederlandse baan die het Committed to Green-certificaat kreeg, de voorloper van het GEO-certificaat. Het beheer van de golfbaan is gericht op het ontwikkelen en behouden van de natuurwaarden. Er zijn maatregelen getroffen ten gunste van salamanders en padden en ook is er een vlinderroute aangebracht. Ooievaars vliegen af en aan naar drie nesten. Door het jaar heen zijn er ruim 130 soorten vogels die “gebruik maken” van de golfbaan.

Batouwe heeft ook een 9-holes par-3 en -4 baan.

Best Golf

De golfbaan van Best Golf
Best Golf

(1988 Joan Dudok van Heel en Hans Hertzberger, aanpassingen Bruno Steensels) De licht glooiende baan nabij Eindhoven heeft negen bosholes en negen parkholes met waterpartijen. De baan ligt op de vloeivelden van de Batafabrieken. Best heeft ook een 9-holes par-3 baan.

Lees verder
Best Golf verdient veel lof want op de baan gebeurt veel op het gebied van verduurzaming. De afgelopen drie jaar is veel poa annua (straatgras) uitgefaseerd op greens, tees en fairways. Door frequent door te zaaien komen hier de betere golfgrassen – struisgras en roodzwenk – voor in de plaats gekomen. In combinatie met intensief hollowtining en veel dressbeurten is het organische stofgehalte verlaagd en de schimmelresistentie op de greens flink verhoogd. Hierdoor verbetert de kwaliteit van de grasmat op de fairways sterk en is de homogeniteit/snelheid van de greens op een goed niveau.

Intussen wordt de baan ook op andere gebieden verbeterd, bijvoorbeeld door teerenovaties. In de afgelopen jaren zijn de tees op zes holes al aangepakt. De teerenovatie wordt vervolgd en in het voorjaar van 2022 krijgt de wit-gele tee van hole 10 een nieuwe locatie. Tevens is er in de afgelopen jaren een grote uitbreiding en renovatie van paden gerealiseerd (ongeveer 2 kilometer). Dat betekent meer comfort voor golfers en minder schade in carry’s, de semi-rough en fairways.

De club heeft recent de starttijdinterval verhoogd van 8 naar 10 minuten om de doorstroming op de golfbaan te optimaliseren.

Golf Oostburg-Domein de Brugse Vaart

Brugse Vaart golfbaan Oostburg
Brugse Vaart golfbaan Oostburg

(Bram de Vos en Ron Kirby) De parkbaan van Brugse Vaart, niet ver van Knokke, Brugge en Gent, is in de afgelopen jaren gerenoveerd.

Lees verder
De baan met veel waterpartijen ligt in Zeeuws-Vlaanderen.

De Brugse Vaart, bekend om het grote witte clubhuis, werkt hard aan duurzame kwaliteit. “Sinds 2016 is jaarlijks een aantal greens vernieuwd en volgens het USGA-type opgebouwd. In 2019 zijn de laatste greens in gebruik genomen. Alle greens zijn nu samengesteld uit 100 procent wit struisgras van het cobra nova ras. Onze doelstelling is om met een ecologisch verantwoorde aanpak de kwaliteit van de baan naar een zo hoog mogelijk niveau te brengen. Met een ‘eco-aanpak’ bedoelen we duurzaam onderhoud waarbij alle schadelijke bestrijdingsmiddelen worden geweerd. Door een intense mechanische aanpak slagen we er in zoveel als mogelijk verlost te zijn van ziektes en/of ongewenste grassen en onkruid.”

In 2018 is begonnen met het uitdunnen van beplanting om wind en zonlicht meer ruimte te geven.

De Brugse Vaart heeft plannen om een nieuwe 9-holes baan te bouwen, naast het huidige parcours.

Golfclub Capelle

Golfclub Capelle golfbaan aan den Ijssel
Golfclub Capelle golfbaan aan den IJssel

(1991, Donald Harradine) De 18-holes parkbaan in Capelle aan den IJssel is een oase van rust aan de rand van groot Rotterdam.

Lees verder
De afgelopen jaren heeft Golfclub Capelle volgens eigen zeggen een grote kwaliteitsslag gemaakt. Met gedetailleerde bemestings-, maai- en rolschema’s is de kwaliteit van de greens verbeterd. Verwilderde struiken zijn verwijderd waardoor de bal in bosrijke stukken gevonden kan worden en een herstelshot naar de fairway mogelijk is. Dichtgeslibde vijvers zijn uitgebaggerd en de drivingrange, chippinggreen en puttinggreen zijn voorzien van (led)verlichting. De club heeft in 2019 het GEO-certificaat ontvangen.

Golfbaan Catharinenburg (Golfclub Roxenisse)

(1989 eigen ontwerp, uitbreiding Alan Rijks) Roxenisse is een polderbaan met linkselementen. De 18-holes baan op Goeree-Overflakkee in de provincie Zuid-Holland is stil en rustig; geen snelwegen en industrie.

Lees verder
Catharinenburg is een van de vele banen in Nederland die op een gegeven moment zijn uitgebreid van 9 naar 18 holes. Het verschil tussen de oude en nieuwe holes is dan vaak best groot en dat is bij deze baan in Melissant ook het geval.

Catharinenburg heeft ook een 18-holes par-3 baan.

Crayestein Golf (Golfclub De Merwelanden)

(1988 Henk en Kees Kuijsters) Crayestein is een gevarieerde golfbaan aan de rand van de Hollandse Biesbosch in Dordrecht. Parklandholes (1 t/m 4), “Biesboschholes” (5 t/m 9), polderholes (10 t/m 16) en bosholes (17 t/m 18) wisselen elkaar af.

Golfclub Cromstrijen

Golfbaan Cromstrijen
Golfbaan Cromstrijen

(1991, Tom MacAuley, aanpassingen Gerard Jol) De parkbaan in Numansdorp is gevarieerd met flinke waterpartijen, lastige lange holes, doglegs, gevaarlijke korte holes en heel wat bunkers.

Lees verder
De waterrijke en gevarieerde baan van Cromstrijen ligt in de Hoeksche Waard bij Rotterdam. In 2021 heeft de club zich gericht op een re-routing van de holes. Hierbij zijn de wat saaie laatste drie holes verdeeld over de twee lussen. De meest aantrekkelijke holes in de baan zijn nu beter verdeeld over de twee lussen, waardoor er wat meer balans gekomen. Bovendien zijn de looproutes tussen de holes nog korter geworden.

In de afgelopen jaren zijn er allerlei initiatieven genomen om de baan en club nog aantrekkelijker maken. De golfclub is al sinds 2011 GEO gecertificeerd en werkt volgens een meerjarenplan. Hoofgreenkeeper Theo Bestebroer maakt deel uit van DGB (Duurzaam Golfbaan Beheer) en heeft zeer frequent contact met 17 andere head greenkeepers. Zij delen ervaringen en kennis.

Om te zorgen dat de greens voldoende licht en lucht krijgen wordt gewerkt volgens een bomenplan. Het greenkeepingteam werkt aan duurzaam onderhoud van de greens door regelmatige (vrijwel wekelijks) lichte bezanding en door zich te richten op het ontwikkelen van betere grassoorten. Het scherp houden van maaimachines wordt door de club zelf gedaan. Voorheen gebeurde dat slijpen één keer per jaar. Nu gebeurt dat door een greenkeeper die zich bekwaamd heeft in het bijhouden en slijpen van de messen.

Cromstrijen werkt samen met het HWL (HoekscheWaards Landschap). Samen met vrijwilligers vinden er inventarisaties plaats van de flora (onder meer zeldzame orchideeën) en fauna (onder meer vogels, reeën en zelfs een bever). In 2018 zijn op het gebouw van de receptie en op het dak van het clubhuis 181 zonnepanelen geplaatst (met een verwacht rendement van 53000 Kwh). In alle ruimtes is led-verlichting aangebracht met bewegingsmelders. De vereniging besteedt ook veel aandacht aan samenwerking met verschillende maatschappelijke organisaties op het gebied van sport, cultuur, natuur en zorg teneinde op deze manier tot win-win situaties te komen.

Recent is de drainage op hole 1, 5 en 10 geheel vervangen en zijn acht bunkers volledig gerenoveerd en voorzien van nieuw zand. Langs de diverse waterpartijen is beschoeiing aangebracht om afkalving van de grond te voorkomen. Ook is een aantal paden opnieuw aangelegd en voorzien van Noors granulaat. Daarnaast zijn de openbare oefenfaciliteiten (driving range, putting- en chippinggreen, oefenbunkers) sterk verbeterd. Cromstrijen heeft ook een 9-holes Compact course.

Golfbaan Delfland

(2003 Jol Golf Design, derde negen 2009) Delfland is een pay & play golfbaan bij Delft. Er wordt voortdurend gesleuteld aan de 27 holes waardoor de baan steeds beter wordt. Delfland, sinds 2017 GEO-gecertificeerd, heeft ook een 9-holes par-3 baan.

Golf Residentie Dronten

(1997 William Amick, Robin de Vooght) De huiseigenaars van de Golfresidentie zijn eigenaar van de 18-holes parkbaan. Spelen op Golf Residentie Dronten kon vroeger alleen op uitnodiging, maar nu kunnen ook greenfeespelers zich melden.

Lees verder
In de afgelopen jaren zijn op bijna alle holes de tees gerenoveerd. Dit betreft 45 afslagplaatsen. De graszoden zijn van de tees gesneden waarna grondverbetering is toegepast. Hierna zijn de tees vlak getrokken en de zoden teruggelegd. In 2023 wordt het teerenovatieproject afgerond.

In 2021 zijn alle fairways bezand om de baan tijdens natte periode beter bespeelbaar te houden. In 2023 gaat Dronten aan de gang met het droger maken van de voorgreens.

In 2018 is het GEO-certificaat behaald en er wordt conform deze certificering gewerkt. In het kader van duurzaam onderhoud heeft de Golfresidentie in de afgelopen jaren uitgepakt met extra stroken natuurrough. Deze rough wordt zo veel mogelijk met rust gelaten en dat komt de biodiversiteit ten goede Dit gebeurt op zo’n manier dat het spel niet moeilijker wordt. Ook zijn er bloemenvelden gekomen op een aantal plekken in de baan en de woonwijk. “Dit heeft tot veel positieve reacties geleid, bij mens en insect”, rapporteert de club.

De Goese Golf

(1995 Donald Steel, Hans Hertzberger) De fraaie, waterrijke en grote parkbaan, 75 hectare met negen holes in het midden en negen holes eromheen, ligt in een Zeeuwse polderlandschap nabij het nationaal beschermd natuurgebied de Oosterschelde.

Lees verder
De Goese Golf heeft de laatste jaren veel tijd, energie en dus geld besteed aan de greens. Deze zijn, ondanks de drukke bezetting, in goede conditie. Daardoor weten ook steeds meer Belgische spelers de baan te vinden.

Opvallend aan de Goese zijn de knotwilgen die typerend zijn voor dit deel van Zuid-Beveland. Met ruim 6.000 meter is de golfbaan vanaf de gele tees in combinatie met de Oosterscheldewind een enorme uitdaging voor golfers van elk niveau.

Golfbaan De Golfhorst

(1997 Alan Rijks, James Croft) De Limburgse baan in het hartje van de Peel heeft grote verschillen in hoogte en fraaie vergezichten over de omringende weilanden en akkers.

Lees verder
Soms leidt “doe-het-zelven” bij het ontwerpen en aanleggen van een golfbaan tot iets goeds. Haviksoord in Leende is daarvan een goed voorbeeld. Maar meestal is het resultaat op z’n best bevredigend. De Golfhorst toont aan wat de toegevoegde waarde is van een professionele golfbaanarchitect. En wat de gevolgen zijn voor de routing en voor de kwaliteit van de afzonderlijke holes als je het inhuren van een dergelijke specialist achterwege laat. Ondanks verschillende tekortkomingen, is het helemaal geen straf hier te spelen. Maar een vaardige architect en een kundige golfbaanbouwer hadden hier iets speciaal kunnen maken.
De exploitatie van Golfbaan de Golfhorst in America is in handen van De Swinkelsche. De Golfhorst beschikt ook over een 9-holes par-3 baan.

BurgGolf Veldhoven/Golfclub De Gendersteyn

(1994 Alan Rijks, derde negen 2006) De afwisselende 27-holes golfbaan van BurgGolf ligt in Veldhoven, in bossen en op een heuvelachtig terrein.

Lees verder
De blauwe lus is een geaccidenteerde bosbaan met hoogteverschillen van soms meer dan 20 meter. De gele lus is een licht glooiende parkbaan. De rode lus is een heuvelbaan met grote waterpartijen en een flink aantal doglegs.

Leeuwarder Golfclub De Groene Ster

(1993, Gerard Jol, tweede negen 2003) De baan aan de oostkant van Leeuwarden is aangelegd in een gevarieerd Friese landschap met veel waterpartijen.

Lees verder
Golfbaan De Groene Ster heeft een open karakter en is onderdeel van een recreatiegebied met dezelfde naam. De golfbaan ligt naast Natura-2000 gebied De Groote Wielen nabij Leeuwarden. De zuidgrens wordt gevormd door de spoorlijn Leeuwarden-Groningen.

De Groene Ster is sinds 2013 GEO-gecertificeerd en richt zich op een duurzaam en geheel pesticidevrij beheer.

Golf De Gulbergen

Golfbaan Golf De Gulbergen
Golf De Gulbergen

(1996 Hans Herzberger/Donald Steel, 2001 tweede negen, aanpassingen Han Wessels) Op het waterrijke terrein van De Gulbergen ligt een aantrekkelijke 18-holes baan én een 9-holes baan (de par 62 Old Course).

Lees verder
De wedstrijdbaan (Sprookjesbaan en Libellenbaan) op Landgoed Gulbergen in Mierlo heeft ook heuvel- en bosholes. Er zijn enkele holes waarvan de afslagen op “de berg” gelegen zijn en die afslagen zijn een mooie ervaaring (de baan ligt in een recreatiegebied, deels op een berg van reststoffen). Er zijn wel veel holes die erg op elkaar lijken en af en toe heb je als speler een heen-en-weer gevoel.

Recentelijk is de drivingrange recentelijk helemaal opgeknapt. De focus in de komende jaren ligt op de aanpak van sneeuwschimmelvorming op enkele greens en de verbetering van het watermanagement om zo “te blijven voldoen aan de verplichtingen voor de status die we hebben”.

Gulbergen heeft eerder al accu-aangedreven maaiers aangekocht en in de vijvers een natuurlijke filterinstallatie gebouwd. Er zijn zonnepanelen aangelegd op het gebouw van de drivingrange.

BurgGolf ’s Hertogenbosch/Golfclub De Haverleij

Burggolf Haverleij golfbaan
Burggolf Haverleij

(2002 Donald Steel en Martin Ebert) De Haverleij is een leuke gevarieerde “city course”: men golft tussen woonkastelen door.

Lees verder
De parkbaan heeft authentieke dijkjes en veel waterpartijen. Haverleij heeft ook een 9-holes par-3 baan.

Golfbaan Hitland

(1993 Gerard Jol) Vroeger waren er meer, maar Hitland is nu de enige openbare golfbaan van Nederland. Park Hitland, een gebied dat is ingericht voor openbare dagrecreatie en waar de baan onderdeel van is, is in beheer van het Recreatieschap Hitland.

Lees verder
De 18-holes baan ligt in het polderlandschap tussen Gouda en Rotterdam. Hitland heeft daarnaast een 9-holes par-3 baan.
Als openbare, laagdrempelig toegankelijke golfbaan heeft Hitland de ambitie om een keurige middenmoter te zijn, met een maatschappelijke functie in de lokale regio, en dat doet de baan heel goed.

De polderbaan kan in de winter nat zijn. Daarom zijn de meest renovatie- en onderhoudswerkzaamheden erop gericht om de baan droog te houden.

In de afgelopen jaren is gewerkt aan topdrainage op diverse holes (gemiddeld drie holes per jaar). Die werkzaamheden gaan de komende jaren door. Verder zijn de oorspronkelijke houten bruggen vervangen door duurzame composietbruggen en zijn er 150 nieuwe bomen geplant. Ook zijn veel oevers natuurlijker gemaakt en is er led-verlichting gekomen op diverse plaatsen (drivingrange, oefengreens, golfhuis). Hitland heeft ook laadpalen geplaatst, voor het opladen van auto’s maar ook van fietsen en bromfietsen.

De komende jaren zal de focus liggen op bunker- en teerenovaties en aanpassingen aan waterpartijen en beplanting, met als doel een betere routing en strategisch golf.

Heemskerkse Golfclub

(1994 Gerard Jol) De polderparkbaan in het hart van Kennemerland, 15 minuten ten zuiden van Alkmaar, is waterrijk en licht glooiend.

Lees verder
De Heemskerkse is lang maar wel een van de betere banen van Gerard Jol. Het onderhoud is goed maar het is wel zaak om in de zomer het riet laag te houden, anders is er geen zicht op de fairways en greens.

De Heemskerkse is sinds 2010 GEO-gecertificeerd en heeft ook een par-3 baan met holes tussen de 88 en 166 meter.

Keppelse Golfclub

(1932 Del Court van Krimpen, uitbreidingen/aanpassingen Jhr Den Beer, Frank Pennink Jan Eschauzier, uitbreiding 2011 Bruno Steensels) De gevarieerde baan ligt direct aan een dorpje (Hoog-Keppel) zoals in Schotland gewoon is. De bezoeker speelt een mix van open holes, bosholes en parkbaanholes, waaronder oude (aangepaste) holes uit 1932.

Lees verder
Een sterk punt is de mooie en rustige omgeving. Een zwak punt van de Keppelse is de routing: geregeld is het een flink eind lopen naar de volgende tee. En nergens komt het verschil tussen oude, oorspronkelijke holes en later toegevoegde, nieuwe holes zo goed naar voren als op de Keppelse. Van een harmonieuze golfbaan met een natuurlijke flow en een prettige routing is daardoor geen sprake.

Het is daarom beter om de holes van deze baan in de Achterhoek afzonderlijk te beoordelen en niet in hun onderlinge samenhang. En dan kan worden vastgesteld dat er op de Keppelse genoeg golfplezier te beleven valt. De holes die door Bruno Steensels zijn getekend (die door de omliggende bewoners Teletubbie worden genoemd vanwege de ondulaties) zijn geslaagd. De oude holes zijn eenvoudiger en vlakker, maar hebben hun ouderwetse en charmante karakter bewaard, wat ook weer mooi is.

Golfbaan Leeuwenbergh

De Haagse Golfvereniging Leeuwenbergh
De Haagse Golfvereniging Leeuwenbergh

(1988 Gerard Jol, aanpassingen Alan Rijks, aanpassingen Jurrian van der Vaart) De park-/bosbaan van Leeuwenbergh wordt dankzij aanpassingen onder leiding van architect Jurrian van der Vaart aantrekkelijker en interessanter.

Lees verder
Leeuwenbergh is vanwege de uitbreiding van snelwegen en tunnels in de omgeving vaak aangepast. De baan ligt op een lappendeken van stukjes grond. Ondanks die beperkingen treft de bezoeker een aantrekkelijke parkbaan met veel glooiing.

De baan is in 1988 aangelegd door architect Gerard Jol. Na de aanleg van de waterpartijen is de vrijgekomen grond gebruikt om de baan een geaccidenteerd karakter te geven. In 2015 zijn gronden geruild met de gemeente Den Haag voor de aanleg van de Rotterdamse baan (aansluiting A13 naar centrum Den Haag) en het Trekfietstracé. Vervolgens is er veel geïnvesteerd om de baan vorm te geven tot wat die nu is. Met nieuwe drainageleidingen en door frequent te bezanden is veel geïnvesteerd in het verbeteren van de fairways. Dit heeft de kwaliteit van de fairways sterk verhoogd.

De club heeft samen met golfbaanarchitect Jurrian v/d Vaart – op de achtergrond ondersteund door architect Frank Pont – een meerjarenplan opgesteld om de baan fasegewijs nog uitdagender te maken en aan te passen naar de huidige inzichten. Hierbij wordt ook gekeken naar aanpassingen van enkele greens (op Leeuwenbergh wordt jaarrond op snelle zomergreens gespeeld).

De uitvoering van het meerjarenplan van Jurrian van der Vaart is voortvarend begonnen. Zo zijn op zeven holes nieuwe tees aangelegd – of zijn de afslagplaatsen verbeterd – en op maar liefst 12 holes zijn bunkers gerenoveerd en/of verplaatst om de uitdaging voor spelers te vergroten. Er zijn verder naast een aantal greens verscheidene “roll-off areas” aangelegd die voor de gemiddelde golfer weinig problemen veroorzaken maar het voor de betere golfer lastiger maken om een goede score binnen te brengen. Op holes 3 en 4 zijn de tees verhoogd met als gevolg een prachtig uitzicht op de omliggende holes. In de komende jaren zullen meer aanpassingen volgen.

Leeuwenbergh is sinds 2018 GEO-gecertificeerd. Tussen enkele holes liggen “GEO-gebieden” met wilde flora en fauna. Langs de baan zijn er tien bijenvolken die eigen Leeuwenbergh-honing produceren; deze is bij de caddiemaster te koop. Hout in de baan wordt hergebruikt, bijvoorbeeld voor afzettingen en bewegwijzering. Beschoeiingen worden van wilgentakken uit de baan gemaakt. Al deze ontwikkelingen dragen ertoe bij dat het karakter van de baan steeds meer verandert van een polderbaan naar een parkbosbaan.

G&CC Liemeer

(2007 Alan Rijks) De open polderbaan bij Nieuwveen, waar de wind vrij spel heeft, heeft linkstrekjes.

Lees verder
Alan Rijks is erin geslaagd om op een terrein waar een beetje geschipperd moest worden met de ruimte een prima 18-holes baan aan te leggen met een hoop goede holes.

Liemeer is sinds 2014 GEO-gecertificeerd en heeft naast een 18-holes baan ook een 9-holes par-3/-4 baan.

Golfclub Martensplek

(1993 Jan Eschauzier) De rustige parkbaan met waterpartijen ligt aan het natuurgebied de Goudplevier en is fraai verweven met de Drentse natuur.

Lees verder
Martensplek kwam in 2021 in het nieuws omdat een van de holes tot een ruzie leidde tussen de golfbaan en buren. “De rijdende rechter” besliste in 2021 dat deze hole aangepast moet worden.
Onderdeel van de golfbaan in Hoogeveen is een familiehotel.

Golfresort De Purmer

De Purmer

(1989 Tom MacAuley, 2001 uitbreiding Tom McAulay, 2002 uitbreiding Bruno Steensels) De Noord-Hollandse parkbaan telt 36 holes en dan is er ook nog een 9-holes par-3 baan.

Lees verder
De eigenaar van de baan in Purmerend is echter in gesprek met de gemeente om een deel van de baan te sluiten zodat er ruimte ontstaat voor woningbouw.

De Purmer ligt tussen Purmerend, Volendam en Monnickendam. Het is een van de weinige golfclubs in Nederland met een hotel aan de baan. In de afgelopen jaren is de baan niet gewijzigd. Wel zijn er recent bomen gesnoeid.

Rhoon Golfcenter (Golfclub Oude Maas)

(1989 Frank Pennink, uitbreiding 1991 Gerard Jol, aanpassingen Alan Rijks) De stille polder- en parkbaan met brede fairways en veel waterpartijen ligt in een recreatiegebied aan de Oude Maas ten zuiden van Rotterdam.

Rijswijkse Golfclub

Rijswijkse golfbaan
De Rijswijkse

(1989 Donald Steel, aanpassingen Alan Rijks) De waterrijke polderbaan is in de loop der tijd veranderd in een parkbaan. De Rijswijkse ligt in de Randstad, tussen Den Haag, Rijswijk en Delft.

Lees verder
Werk aan de winkel voor de Rijswijkse, een polderbaan van golfbaanarchitect Donald Steel die zich heeft ontwikkeld tot parkbaan. Sommige holes op de baan zijn dichtgegroeid waardoor ze als een nauwe tunnel spelen, zeker van de achterste tees. Het gebrek aan licht en luchtcirculatie op die holes is ook niet bevorderlijk voor de groei van het gras.

Bij verschillende tees zijn boompjes en struiken geplant die het doel hebben om spelers te beschermen, maar in veel gevallen wordt de situatie juist gevaarlijker omdat je niet ziet of er spelers staan. Verder is de baan op enkele plekken op een geforceerde manier lang gemaakt; hier moet je ver teruglopen naar de witte tees.

De Rijswijkse, sinds 2012 GEO-gecertifieerd, onderscheidt zich in de meeste jaren van andere banen in de regio door snelle greens.

In de afgelopen jaren zijn alle greenside bunkers gerenoveerd. De drainage en het zand is verbeterd. De oudste bunkers zijn opnieuw gevormd. In een aantal gevallen zijn bunkers verkleind en hier zijn run-off areas gecreëerd.
Recentelijk zijn ook bomen bij tees gekapt zodat de grasmat op deze afslagplaatsen is verbeterd. In de komende jaren worden de fairwaybunkers gerenoveerd en ligt de focus op het verbeteren van drainage.

De baan ligt vlakbij een snelweg maar het meeste geluid wordt geweerd door een aarden wal.

De Rijswijkse was in 1992 en 1993 gastheer van het Dutch Ladies Open.

Wassenaarse Golfclub Rozenstein

(1984 Joan Dudok van Heel, 1993 tweede negen en aanpassingen Gerard Jol) De Zuid-holes zijn het oudst en hebben een parkachtig karakter. De Noordbaan vertoont kenmerken van een links course, met zichtlijnen naar het duinlandschap.

Lees verder
De Zuid-holes kenmerken zich door fraaie bosschages doorsneden door watergangen die verschillende vijvers met elkaar verbinden. De Noord- en Zuidbaan zijn met een tunnel onder de Kokshornlaan met elkaar verbonden.

Rozenstein, sinds 2016 GEO-gecertificeerd, richt zich op een actief duurzaamheidsprogramma dat onder meer bestaat uit actief waterbeheer in samenwerking met het Hoogheemraadschap Rijnland. Elk jaar wordt een aantal bomen gerooid en vervangen door zogenaamde blijvers. Andere recente activiteiten: het inventariseren van het vogelbestand, het aanleggen van een vlindertuin en het inventariseren van paddenstoelen.

Golfbaan Sluispolder (Noordhollandse Golfclub)

(1983, Joan Dudok van Heel (10-18), 1991 uitbreiding (1-9) Alan Rijks)
De polderbaan bij Alkmaar is langzaam veranderd in een parkbaan maar heeft minder begroeiing dan veel andere parkbanen. De wind speelt een grote rol.

Lees verder
Het ontwerp van de polderbaan is leuk maar het onderhoud kan beter, dat is de algemene conclusie van juryleden.
Sluispolder heeft in de afgelopen jaren maatregelen genomen om de waterafvoer en de grondgesteldheid van de kleibaan te verbeteren. Dat is vooral nodig bij grote regenval in korte tijd. Er is uitgebreid contact met het hoogheemraadschap over waterstanden en controle over het peil. In de baan worden waterpartijen en duikers aangepast zodat er sneller water weggepompt kan worden naar een hoger gelegen polder.

De sinds 2016 GEO-gecertificeerde club maakt verder een vervolg met het creëren van natuurlijke oevers. De baan wordt zo duurzaam mogelijk onderhouden en op de fairways worden al jaren geen pesticiden meer gebruikt.

Wat betreft gastvrijheid en horeca scoort Sluispolder hoog. De missie van de baan is “Plezier in Sport & Culinair”; het team op de baan heeft als opdracht bij elke gast een lach op zijn of haar gezicht te toveren.”

Sluispolder beschikt ook over een 9-holes par-3 baan.

Golfbaan Landgoed Welderen

(1993 Jan Eschauzier, aanpassingen Michiel van der Vaart) De rustige golfbaan met veel waterpartijen ligt in het dorpje Elst in Gelderland, bij natuurgebied Park Lingezegen en midden in het groene hart tussen Arnhem en Nijmegen.

Lees verder
Golfbaan Landgoed Welderen is sinds 2010 GEO-gecertificeerd en heeft ook een 9-holes par-3/-4 baan.

BurgGolf Westerpark

(1990 Joan Dudok van Heel en G.C. Tückermann) De baan van BurgGolf Zoetermeer is een combinatie van een bos- en parkbaan. De golfbaan is deels aangelegd op de voormalige vuilnisbelt van Den Haag.

Lees verder
Dankzij de vuilnisbelt heeft de golfbaan hoogteverschillen tot 25 meter en mooie uitzichten op het omringende polderlandschap.

BurgGolf Wijchen

(Golfclub De Berendonck) (1986 Joan Dudok van Heel, tweede negen 1991) De parkbaan in recreatiegebied de Berendonck in Gelderland wordt aan drie kanten begrensd door een meer en heeft veel waterholes maar ook bosholes. De baan is ook deels heuvelachtig. Wijchen heeft ook een 9-holes par-3 baan.

Golfvereniging De Woeste Kop

(1986 Erik Panneels, aanpassingen Bruno Steensels) De Woeste Kop is een 18-holes parkbaan in een natuurgebied met kreken en bossen.

Lees verder
De baan in Zeeuws-Vlaanderen is gecreëerd op een terrein dat is ontstaan door het opspuiten van grond uit het verbrede kanaal van Terneuzen naar Gent. De 18 holes zijn uitdagend en gevarieerd, met soms smalle fairways en strategisch geplaatste bunkers. Waterpartijen en doglegs zorgen voor een extra moeilijkheidsgraad.

De baan in Axel heeft in 2020 het GEO-certificaat behaald.

Golfclub Zeegersloot

(1984 Frank Pennink, 1990 uitbreiding en aanpassingen Gerard Jol, aanpassingen Frank Pont) De baan in Alphen aan den Rijn heeft twee verschillende karakters. De Griendbaan van Gerard Jol (negen polderholes met veel water) en de Heuvelbaan (negen “heuvelholes”, op een voormalige stortplaats, met veel hoogteverschillen). De club is sinds 2014 GEO-gecertificeerd.

Golfclub Zwolle

(1995 Alan Rijks, 2003 tweede negen) De licht glooiende parkbaan ligt in een rustige omgeving en is in de afgelopen jaren natuurlijker en mooier geworden. Op een flink aantal holes komt water in het spel en op de open holes is de wind van invloed.

Lees verder
Golfclub Zwolle is sinds 2011 GEO-gecertificeerd en de bezoeker kan hier genieten van mooie natuur. In de baan hebben veel gebieden zich ontwikkeld tot bloemrijk grasland. De club streeft ernaar dat de baan en de natuur eromheen zo natuurlijk mogelijk in elkaar overlopen. Dat gebeurt onder het motto “Lang waar het kan en kort waar het moet.”

In de afgelopen twee jaar zijn een tiental bunkers voorzien van nieuw zand. Elk jaar wordt een aantal tees gerenoveerd.

Golfclub Zwolle heeft in de afgelopen een metamorfose doorgemaakt. Zwolle is niet langer een verenigingsbaan, er is nu sprake van “een hybride club”. De club wordt professioneel aangestuurd en biedt ruimte aan de vereniging maar ook aan bedrijven en greenfeespelers.

GC Zwolle is opgericht in 1985. In het begin werd er gespeeld op een baan op het landgoed Soeslo (Wythem). In 1995 werden, op de huidige locatie nabij de Wijthmenerplas ten zuiden van Zwolle, de eerste negen holes geopend. Medio 2003 was de huidige 18-holes golfbaan met NGF A-status een feit. De golfbaan grenst aan weilanden met vee.

Gesloten 18-holes banen

Golfbaan Edda Huzid (1989, Paul Rolin, Alan Rijks) - Gesloten sinds 2018 - De parkbaan in Voorthuizen, aangelegd in een licht glooiend Veluwse landschap, is sinds mei 2018 gesloten.

Golfbaan Naarderbos (2003, Jol Golf Design, 2006 tweede negen) - Gesloten sinds 2018 -De pay-and-play baan met bosholes, parkbaanholes en linksachtige holes op een voormalige vuilstort is gesloten sinds december 2018.

Golfbaan Welschap (1986, Joan Dudok van Heel, uitbreiding Alan Rijks 1993, aanpassingen Alan Rijks) - Gesloten sinds 2020 - Golfbaan Welschap lag op een terrein dat vroeger behoorde tot het Philips-landgoed De Wielewaal dat ook nog gebruikt is door PSV als oefenaccommodatie (gastheer van de PSV golfdag en de PSV Business-competitie). Welschap had een openbaar karakter en een aantal fraaie bosholes en waterhindernissen. Welschap was de “official home course” van PSV.

Golf Event Center (Golfclub Flevoland) (1979 Eschauzier & Thate, tweede negen 1997) - Gesloten sinds 2021 - De parkbaan bij Lelystad lag vlakbij het natuurgebied Oostvaardersplassen. Ondanks veel begroeiing speelde de wind vanaf het IJsselmeer een grote rol.

Golf4All Harderwijk (2006 Alan Rijks) - Gesloten sinds 2021 - De 18-holes baan van Golf4All lag bij Harderwijk aan de overkant van het Veluwemeer. De polderbaan was vooral bekend om een par-4 hole met een eilandgreen. Sinds 2022 ligt er een korte baan op het terrein onder de naam Harderwold Golf & Events.